Waarom insecten?

Steeds meer mensen kiezen bewust(er) voor gezonde voeding. Voedsel dat op natuurlijke, duurzame wijze geproduceerd is en vrij is van chemische toevoegingen. Biologisch eten voldoet over het algemeen aan deze voorwaarden en dit neemt dan ook enorm toe aan populariteit. Zo nu en dan insecten op het menu past uitstekend bij een bewuste, gezonde leefstijl. De totale voedingswaarde van insecten is vergelijkbaar met dat van (biologisch) vlees. Insecten zijn dan ook een prima alternatief voor wie minder vlees of vis wil eten, maar toch voldoende dierlijke eiwitten binnen wil krijgen.

Het merendeel van de wereldbevolking eet regelmatig insecten. En niet alleen uit armoede. Ze zijn lekker en gezond. In veel landen wordt het eten van insecten dan ook beschouwd als een ware delicatesse. Insecten die gegeten worden zijn o.a. rupsen, sprinkhanen, termieten en kevers (de larven). In Afrika, Thailand en Mexico is men dol op insecten en in deze regio’s wordt dan ook duizenden kilo’s per jaar gevangen en gegeten. Toch wordt het eten van insecten in Europa door de meeste mensen gezien als iets dat vies en eng is. Maar het wordt langzamerhand ook steeds populairder. Het is spannend, biedt vele mogelijkheden voor vernieuwende recepten en ze zijn ook nog eens heel erg gezond.  Waarom wel een garnaal eten en geen sprinkhaan? Een garnaal is immers een soort insect uit de zee?

 

Pizza met gekruide meelwormen

Insecten kunnen op verschillende manieren gegeten worden. Gedroogd, gebakken, gefrituurd of (gemalen) verwerkt in sausen. Over het algemeen hebben ze een milde, beetje nootachtige smaak, afhankelijk van de bereidingswijze. Als je eenmaal over de eerste onwennigheid heen bent wordt het eten van insecten bovendien steeds aantrekkelijker én lekkerder! In Nederland wordt door enkele bedrijven insecten gekweekt speciaal voor menselijke consumptie. Deze bedrijven zijn aangesloten bij de Vereniging Nederlandse Insecten Kwekers, Venik. In Nederland zijn 4 insectensoorten toegestaan voor menselijke consumptie. Dit zijn de meelwormen, buffalo-wormen (ook wel de kleine meelworm genoemd), sprinkhanen en krekels. Ze worden gevriesdroogd geleverd, opdat ze goed bewaard kunnen worden. Er zijn ook enkele (geïmporteerde) kant- en klaar producten op de markt zoals gekruide krekels en meelwormen (soort chips) en ook zijn er lolly’s te koop met daarin een insect. Wij zijn er echter een voorstander van om met onbewerkte insecten te experimenteren, omdat in de chips en lolly’s nogal wat ongewenste voedingsstoffen zitten. Ook zijn er diverse insectenrepen op de markt maar helaas is de hoeveelheid insect vaak erg laag, de prijs te hoog en/of de smaak valt tegen.

Het eten van insecten is zeker niet vies en absoluut een gezonde keuze. Maar er zitten meer voordelen aan insecten eten. Wil je hier meer over weten? Lees dan verder.

De voedingswaarde is gewoon goed!

Insecten bevatten veel eiwitten met een compleet aminozuurprofiel. Anders gezegd, alle aminozuren zijn vertegenwoordigd in de aanwezige eiwitten. Hiertoe behoren ook de essentiële aminozuren, d.w.z. aminozuren die de mens niet zelf kan maken en dus via de voeding binnen moet krijgen. Daarnaast bevatten ze voornamelijk onverzadigde vetten en nauwelijks koolhydraten (Tabel 1)

Ook bevatten ze behoorlijk wat vitaminen en mineralen, hoewel dit nogal varieert. De hoeveelheden zijn sterk afhankelijk van de soort insect, de levensfase (larve, pop of volwassen) en wat het dier zoal gegeten heeft. Algemeen kun je zeggen dat insecten geen bijzonder goede bron zijn van calcium en kalium. Echter, mineralen zoals fosfor, magnesium, mangaan, koper, zink, selenium en ijzer kunnen in behoorlijke hoeveelheden voorkomen (Tabel 2). De mineralen in groen zijn in vergelijking met vlees, melk, groente en fruit zeer goed vertegenwoordigd in gekweekte insecten.

Wat betreft de aanwezige vitaminen, insecten kunnen een goede bron zijn van vitamine B2, B5, B11, B12 en vit H (voorheen vit. B7).  In gekweekte meelwormen en krekels is het vitamine B12 gehalte hoog. Exacte getallen zijn helaas niet voorhanden. Vitamine A, C, B1, B3 en E zijn over het algemeen slechts in kleine hoeveelheden aanwezig of niet goed opneembaar. Insecten zijn vrij gemakkelijk te verteren, waardoor het lichaam de vrijkomende aminozuren, vitaminen, mineralen en vetten goed kan opnemen.

Minder uitstoot van broeikasgassen, minder water, minder ruimte, geen antibiotica

De productie van insecten is veel minder milieubelastend is dan van bijvoorbeeld koeienvlees of varkensvlees. Ter vergelijking: 10 kilo voer voor runderen levert ongeveer 1 kilo vlees op (en een hele hoop mest afval) Voor insecten geldt dat 10 kilo voedsel een opbrengst levert tot wel 9 kilo (!) Dit komt o.a. doordat insecten koudbloedig zijn en dus nauwelijks energie gebruiken voor basale functies zoals het op temperatuur houden van het lichaam. Het spreekt voor zich dat de ruimte die nodig is om insecten te kweken veel kleiner is dan de ruimte die nodig is voor de veeteelt. De intensieve veeteelt heeft de afgelopen jaren te maken gehad met tal van (overdraagbare) ziektes zoals BSE, Q-koorts, varkenspest etc. Daarnaast is het grootschalige gebruik van antibiotica en groeihormonen voor steeds meer mensen een reden van zorg. Er worden, terecht, dus steeds meer eisen gesteld aan de veeteelt, zodat de diervriendelijkheid en gezondheid voor mens en dier gewaarborgd wordt/blijft. Insecten zijn in dat opzicht zeer geschikt om op grote schaal te produceren. Ze kunnen worden gekweekt in “gesloten” systemen, waardoor het risico op ziektes klein is. Het gebruik van antibiotica, maar ook van groeihormonen zal voor de kweek van insecten niet nodig zijn. Er zitten dus nogal wat voordelen aan het eten van insecten als vervanger voor “normaal” vlees wat betreft de voedingswaarde, milieubelasting en diervriendelijkheid. Genoeg redenen om het eens te proberen!

Bronnen:

Rumphold and Schlüter (2012) Nutritional composition and safety aspects of edible insects. Mol. Nutr. Food Res. 2013, 57, 802–823

Kreca Organic Food B.V (voedingswaarde gevriesdroogde insecten)

TOPinsect (mineralengehalte insecten en andere voedingsmiddelen, rauw gewicht)